Webb spojrzał w przeszłość i zaobserwował początki tworzenia się najgęstszej gromady galaktyk

26 kwietnia 2023, 05:24

Teleskop Webba pokazuje rzeczy, jakich nigdy nie widzieliśmy, w tym okres formowania się galaktyk. Webb pozwolił właśnie na szczegółowe obserwacje protogromady siedmiu galaktyk, o przesunięciu ku czerwieni z=7,9, co oznacza, że obserwujemy ją tak, jak wyglądała 650 milionów lat po Wielkim Wybuchu. Astronomowie określili jej prawdopodobną późniejszą ewolucję i doszli do wniosku, że z czasem utworzyła znaną obecnie Gromadę Warkocza Bereniki (Abell 1656), najgęstszą z gromad galaktyk.



Paradoksalna zależność: języki bardziej zróżnicowane tam, gdzie mniej zróżnicowane geny

6 maja 2026, 07:31

Ludzkie języki w niezwykłym stopniu różnią się między sobą. Jedne stawiają czasownik na początku zdania, inne na końcu, jeszcze inne w środku. Jedne posługują się tonami, inne nie. Jedne opisują „palec” i „dłoń” tym samym słowem, inne mają odrębne pojęcia. Dlaczego ta różnorodność jest tak nierównomiernie rozłożona na mapie świata? Dlaczego jedne regiony są prawdziwymi mozaikami językowymi, a w innych dominuje jeden wzorzec? Odpowiedź, jak pokazują badania opublikowane właśnie na łamach PNAS, tkwi w genetyce mieszkańców poszczególnych obszarów.


Delfin butlonosy

Uwaga, delfiny: ograniczenie prędkości do 54!

28 marca 2008, 17:53

Gil Iosilevskii i Danny Weihs, naukowcy z Instytutu Technologii Technion w Hajfie, określili największą dopuszczalną dla delfina prędkość. Płynąc blisko powierzchni wody, nie może on przekraczać 54 km/h, ponieważ wywołuje to ból. Z kolei tuńczyki nie mają już tego typu ograniczeń (Journal of the Royal Society Interface).


Powstanie hybryda PET-MRI?

8 listopada 2009, 19:59

Naukowcy pracujący dla firmy Philips opracowali detektory promieniowania gamma niemal całkowicie niewrażliwe na działanie fal radiowych. To ważny krok na drodze do stworzenia aparatu łączącego funkcje obrazowania z wykorzystaniem pozytonowej tomografii emisyjnej (PET) oraz rezonansu magnetycznego (MRI).


Lepsze przypominanie z falami theta

15 czerwca 2011, 09:01

Dotąd zakładano, że procesem wydobywania wspomnień kierują bodźce zewnętrzne. Teraz okazało się, że może go utrudnić lub ułatwić poziom aktywności mózgu przed pojawieniem się elementów do zapamiętania.


Płytki starczy sen uniemożliwia utrwalanie wspomnień

28 stycznia 2013, 13:17

Pogorszenie jakości snu w starszym wieku zaburza proces długofalowego przechowywania wspomnień przez mózg.


W Turcji znaleziono bardzo rzadkie bliźnięta syjamskie delfina

11 sierpnia 2014, 09:16

Odpoczywający na plaży w tureckiej prowincji Izmir nauczyciel WF-u Turgul Metin odkrył bliźnięta syjamskie delfina. Dwudziestodziewięcioletni wczasowicz opowiadał mediom m.in. o nie w pełni ukształtowanym oku.


Pierwotne żółwie z Poręby

9 czerwca 2016, 11:59

Skamieniałości nieznanego gatunku pierwotnych żółwi sprzed ok. 215 mln lat opisali polscy paleontolodzy. Badacze natknęli się na nie przez przypadek... koło wysypiska śmieci w Porębie. Gatunek otrzymał nazwę na cześć tego śląskiego miasta.


Więcej CO2 w atmosferze niekonicznie zwiększy pokrywę roślinną Ziemi

24 stycznia 2018, 13:00

Przeciwnicy walki z globalnym ociepleniem uważają, że ludzkość nie powinna ograniczać emisji dwutlenku węgla do atmosfery chociażby dlatego, że więcej CO2 jest korzystne dla roślin, zatem możemy spodziewać się zwiększenia pokrywy roślinnej i większych plonów roślin uprawnych. Argument ten jest prawdziwy, ale bałamutny, gdyż nie oddaje całego problemu.


Pulsar w układzie podwójnym potwierdza ogólną teorię względności Einsteina

11 września 2019, 11:04

Pulsary to szybko obracające się obiekty, które mieszczą nawet ponad 140% masy Słońca w kuli o średnicy zaledwie 20 kilometrów. Mają one niezwykle silne pole magnetyczne i emitują fale radiowe na każdym z biegunów magnetycznych. Jako, że ich rotacja jest niezwykle stabilna, impulsy z wirujących pulsarów docierają do Ziemi z regularnością zegara atomowego. Olbrzymia masa, niewielkie rozmiary i precyzja zegara atomowego to cechy, dzięki którym naukowcy mogą wykorzystać pulsary do testowania ogólnej teorii względności Einsteina.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk